Trdat III of Armenia


en.wikipedia.org


ไทริเดต ที่ 3 แห่งอาร์เมเนีย (Trdat III , The Great)
ประกาศให้อาร์เมเนียเป็นดินแดนที่นับถือคริสต์ศาสนา ถือเป็นชาติแรกของโลกที่ใช้คริสต์เป็นศาสนาประจำชาติ ในปี 301


ไทริเดต ที่ 3 เกิดประมาณปี 250  ในราชวงศ์อาร์ซาคิด (Arsacid dynasty)  เป็นโอรสของกษัตริย์ คอสรอฟ ที่ 2 แห่งอาร์เมเนีย (Khosrov II of Armenia)  ส่วนมารดาของพระองค์นั้นไม่ทราบพระนาม , ไทริเดต มีน้องสาวคนหนึ่งชื่อ คอสโรวิดุคต์ (Khosrovidukht) 
อาร์เมเนียในเวลานี้เป็นจักรวรรดิที่มีอธิปไตย แต่ว่ากษัตริย์แห่งปาร์เธีย ในราชวงศ์ซัสซานิด(Parthian, Sassanid dynasty) มองว่าอาร์เมเนียนั้นเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิต้นเอง และพยายามโค่นราชวงศ์อาร์ซาคิด 
252 กษัตริย์ คอสรอฟ ที่ 2 ถูกลอบปลงพระชนโดยเจ้าชายอาแน็ก (Anak) ที่มีเชื้อสายอาร์เมเนียและ ปาร์เธียน (Parthian)   ซึ่งหลังจากปลงพระชนแล้ว อาแนก ถูกจับได้และถูกประหารชีวิตพร้อมกับคนในครอบครัว ยกเว้นลูกชายคนเดียวของอาแน็กที่มีชีวิตอยู่ คือนักบุญกรีกอรี (Gregory , the Illuminator) ที่หนีไปได้ 
ไทริเดต ขณะนั้นยังเล็กอยู่ เขาถูกนำตัวลี้ภัยไปยังกรุงโรมเพื่อความปลอดภัยโดยความช่วยเหลือของอาร์ตาวาซด์ แมนดูคุนิ (Artavazd Mandukuni)  และเขาได้รับการศึกษาทางทหาร กฏหมายและวิชาการต่างๆ ที่โรม 
ไทริเดต กลายเป็นเพื่อนกับจักรพรรดิลิคิเนียส (Emperor Licinius) ของโรม
270 จักรพรรดิออเลี่่ยน (Aurelian, Emperor of Roman) ให้การสนับสนุนปาร์เธียน 
287  ไทริเดตได้รับการสนับสนุนจากจักรพรรดิดิโอคลีเตียน (Emperor Diocletian) ของโรมัน ให้กับมายึดอาร์เมเนียคืนจากปาร์เธีย 
เมื่อไทริแดตได้สถาปนาเป็นกษัตริย์ ได้ทรงฟืนฟูเมืองหลวงแว๊กฮาชาแพต (Vagharshapat) ขึ้นมาใหม่ 
ช่วง 10 ปีแรกของการครองราชย์ ทรงทำการรบกับปาร์เธีย 
297 ไทริเดต อภิเษกกับเจ้าหญิงอาชเคน (Princess Ashkhen(Ašxēn)) เชื้อสายอลานิ (Alani tribe) ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของอิหร่าน  ซึ่งพระองค์มีโอรสธิดา รวมสามพระองค์ คือ คอสรอฟ ที่ 3 (Khosrov III) เจ้าหญิงซาโลมี (Salome) และธิดาอีกคนที่ไม่ทราบนาม แต่ว่าต่อมาได้อภิเษกกับเซนต์ฮูซิค (St. Husik I)
จักรพรรดิดิโอคลีเตียนส่งกองทัพโรมันบุกอาร์เมเนีย ทำให้ต้องเสียดินแดนมากมายไป , ไทริเดตล้มป่วยและคลุ้มคลั่ง
298 สนธิสัญญานิสิบิส (Treaty of Nisibis (Mtsbin)) กับปาร์เธีย ทำให้อาร์เมเนียได้ดินแดนหลายส่วนที่เสียไปเมื่อสิ้นราชวงศ์อาร์ตาเซียด  (Artaxiad dynasty) ในศตวรรษแรกคืนมา
ต่อมาไทริเดต เคยตกหลุมรักกับแม่ชีที่นับถือคริสต์คนหนึ่งชื่อฮริพไซม์ (Hripsime) แต่ว่าแม่ชีปฏิเสธที่จะแต่งงานกับพระองค์ , ฮริพไซม์ต่อมาได้ฆ่าตัวตายก่อนที่จะถูกตัดสิน ภายหลังเธอได้รับการแต่งตั้งเป็นนักบุญ
299 อาร์เมเนียกลายสถานะเป็นรัฐในคุ้มของของโรมัน เพื่อใช้เป็นรัฐกันชนกับปาร์เธียน 
301 ไทริเดตมีอาการประชวร แต่ว่านักบุญกริกอรี  ถูกนำตัวมาให้รักษาพระองค์  ทำให้พระองค์หายจากอาการประชวรอย่างอัศจรรย์  ไทริเดต จึงศรัทธาในคริสต์ และเวลาต่อมาในปีเดียวกันนี้ ไทริเดต ได้เข้าพิธีแบ็พติสม์เป็นชาวคริสต์ โดยกริกอรีเป็นผู้ทำพิธีให้เขา , และอาร์เมเนีย กลายเป็นชาติแรกในโลกที่ใช้คริสต์ศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ
330 ไทริเดต สวรรคต โดยทรงถูกวางยาพิษระหว่างเดินทางออกไปทำพิธีทางศาสนาในจังหวัดดารานาเลียค (Daranaleac province) 
พระศพถูกประกอบพิธีตามแบของราชวงศ์ ถูกนำใส่โลงเงิน และถูกฝังที่สุสาน T'ordan cemetery (หมู่บ้าน Thodanum (ปัจจุบัน Doğanköy) ใกล้กับ Erzincan)
และภายหลังคริสต์นิกายอาร์เมเนีย ได้แต่งตั้งให้พระองค์เป็นนักบุญ 


Popular posts from this blog

Anna Pavlova

B. F. Skinner

Alexander Friedmann