Plato



เพลโต้ เกิดราวปี 428-427 BC. ในเอเธนส์ (บ้างข้อมูลบอกว่าเป็นเอจิน่า (Aegina))  วันเกิดของเพลโต้ ในกลุ่มผู้นับถือเพลโต้จะใช้วันที่ 21 พฤษภาคม ซึ่งตามตำนานกรีกก็เป็นวันเกิดของเทพอพอลโล (Apollo)
พ่อของเขาชื่ออริสตัน (Ariston)  ซึ่งอ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากกษัตริย์โคดรัส แห่งเอเธนส์ (Codrus, King of Athens) แม่ชื่อว่าเปริคติโอเน่ (Perictione) เธอเป็นน้องสาวของชาร์มิเดส 
(Charmides) และเป็นเพื่อนกับโซรอน (Solon) โซรอนเป็นกวีและนักกฏหมายคนสำคัญ
นอกจากพลาโต้แล้ว พ่อแม่ของเขายังมีลูกอีกชื่อ อเดแมนตัส (Adeimantus) เป็นพี่ชายของเพลโต้, กลัวคอน (Glaucon) อาจเป็นพี่ชายหรือน้องชาย และ โพโทน (Potone) เป็นน้องสาว 
ช่วงเวลาที่เพลโต้เกิด เป็นช่วงของสงครามเพโลพอนนีเซียน (Peloponnesian War, 431-404 BC) ระหว่างเอเธนส์กับสปาร์ต้า (Sparta) 
ไม่มีวันที่แน่ชัดว่าพ่อของเพลโต้เสียชีวิตปีใด แต่คาดว่าน่าจะเสียชีวิตตอนที่เพลโต้ยังเป็นเด็ก ซึ่งกฏหมายขณะนั้นห้ามไม่ให้ผู้หญิงเป็นผู้นำครอบครัว แม่ของเพลโต้จึงได้แต่งงานใหม่กับไฟริแลมเปส (Pyrilampes) ซึ่งเป็นลุงของเธอ และมีลูกด้วยกันชื่อแอนติฟอน (Antiphon)  นอกจากนั้นไฟริแลมเปสมีลูกติดอยู่แล้วคนหนึ่งชื่อเดมอส (Demos) 
~408 BC เมื่ออายุได้ 20 ปี เขาได้เข้าเรียนหนังสือกับโสเครเตส (Socrates)  เพลโต้ติดตามโสเครเตสตั้งแต่นั้นจนกระทั้งโสเครเตสเสียชีวิต 
404 BC เอเธนส์ยอมแพ้ในสงครามเพโลพอนนีเซียนให้กับสปาร์ต้า  เอเธนส์ตกไปอยู่ใต้การนำของกลุ่มทรราชย์ 30 คน (Thirty Tyrants) ซึ่งเป็นกลุ่มชนชั้นสูงและนักการเมืองของเอเธนส์ที่สนับสนุนสปาร์ต้า นำโดย ไครเตียส (Critias), ชาร์ไมเดส (Charmides), เธอราเมเนส (Theramenes)
403 BC หลังการรบที่มูนิเชีย (Battle of Munichia) ระหว่างชาวเอเธนส์ที่ต้องหนีไปช่วงการปกครองของ 30 ทรราชย์ , 30 ทรราชย์ก็ถูกขับพ้นอำนาจไป บางส่วนเสียชีวิต และบางส่วนหนึไปยังอีลีซิส (Eleusis) เอเธนส์เริ่มฟื้นฟูระบบประชาธิปไตยใหม่อีกครั้ง
399 BC โสเครเตสถูกรัฐบาลขณะนั้นประหารชีวิต สร้างความสะเทือนใจกับกับเพลโต้มาก  เขาเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนวิธีการปกครอง โดยให้ผู้ปกครองประเทศจะต้องเป็นนักปราญช์ 
หลังจากโสเครเตสตาย เพลโต้ได้ไปอยู่ที่เมการ่า (Megara) โดยไปศึกษากับยูคลิด (Euclid of Megara) เป็นช่วงเวลาสั้นๆ ซึ่งคนเหล่านี้เคยเป็นลูกศิษย์ของโสเครเตสมาก่อน  
บ้างว่าระหว่างนี้เพลโต้เคยเดินทางไปถึงอียิปต์และเมืองไซรีน (Cyrene) ในลิเบียด้วย
388 BC เดินทางไปซิสิลี (Sicily) ตอนใต้ของอิตาลี และได้พบกับปิทากอรัส (Pythagoras)  และต่อมาได้เดินทางไปตารันโต้ (Taranto) และได้พบกับอาร์ชีตัส (Archytas of Tarentum) รัฐบุรุษซึ่งเป็นลูกศิษย์ของปิทากอรัส 
ตอนนั้นเมืองซิราคิส (Syracuse) ในซิสิลีถูกปกครองโดยดิโอไนเซียส ที่ 1 (Dionysius I) ซึ่งเป็นทรราชย์ 
ว่ากันว่าเพลโต้ถูกจับตัวไปขายเป็นทาสในตลาดเอกิน่า (Aegina) โดยพวกสปาร์ตัน โดยตั้งชื่อให้เขาว่า Pollis , เพลโต้ถูกซื้อไปโดยแอนนิเซริส (Anniceris of Cyrene) ซึ่งเป็นผู้ศีกษาปรัชญาเช่นกัน และได้ปล่อยตัวเพลโต้เป็นอิสระ เพลโต้จึงเดินทางกลับเอเธนส์ แต่ว่าเรือที่เขาอาศัยกลับเอเธนส์นั้นถูกจับระหว่างทางโดยชาวเอกิน่าหรือไม่ก็สปาร์ตัน ซึ่งขณะนั้นกำลังทำสงครามกับเอเธนส์
387 BC เพลโต้สามารถกลับมาเอเธนส์ได้ และเขาได้รับยศอคาเดมอส (Academos) ทำให้สามารถเปิดสอนหนังสือได้ เขาจึงได้ตั้งโรงเรียนขึ้นชื่อ Academy (Άκαδημαικοί ~Akademaikoi) ซึ่งเป็นโรงเรียนแห่งแรกในกรีกที่สอนปรัญชา
366 BC เดินทางกลับไปยังซิสิลีอีกครั้งหนึ่งหลังจากดิโอไนเซียส เสียชีวิตไปแล้ว ระหว่างนั้นเขาได้รับคำเชิญจากดิออนไนเซียส ที่ 2 (Dionnysius II) ลูกชายของดิโอไนเซียสให้ไปพบ ซึ่งต่างจากบิดา ดิออนไนเซียส ที่ 2 ยอมรับฟังความเห็นของเพลโต้ที่แนะนำให้ใช้การปกครองโดยคณะของนักปราญช์ อย่างไรก็ตามเขาไม่ประสบความสำเร็จในการปฏิรูประบบไปตามแนวคิดของเพลโต้
361 BC  กลับไปซิสิลีเป็นครั้งที่สาม โดยครั้งนี้เขาถูกกึ่งบังคับให้เดินทางมา เมื่อดิออน (Dion) เพื่อนของเขาถูกดิออนไนเซียส ที่ 2 จับตัวไว้เพื่อเรียกร้องให้เพลโต้เดินทางมาพบ การเดินทางมาครั้งนี้มีลูกศิษย์สองคนติดตามมาด้วยคือสปิวซิปปุส (Speusippus) กับ ซีโนเครเตส (Xenocrates) แต่เพลโต้ล้มเหลวในการเจรจาให้ปล่อยตัวดิออน 
357 BC ทหารจำนวนหนึ่งของดิออนได้โค่นล้มดิโอไนเซียส ที่ 2 ลง
354 BC ดิออนเสียชีวิต
328/327 BC เพลโต้เสียชีวิตด้วยโรคชรา  ว่ากันว่าเขาเสียชีวิตในวันเดียวกับที่เขาเกิดบนเตียงนอน โดยก่อนเสียชีวิตเขาออกเลคเชอร์ครั้งสุดท้ายในหัวข้อ On the Good  , เพลโต้ไม่เคยแต่งงาน  สปิวซิปปุส (Speusippus) ลูกศิษย์และเป็นหลาน (ลูกของโพโทน)  เป็นผู้สืบทอดโรงเรียนต่อมา

Popular posts from this blog

Anna Pavlova

B. F. Skinner

Alexander Friedmann